Z Kuşağı Erkekler, Baby Boomer'lardan Daha Muhafazakâr

Yıllarca bize şunu söylediler: Gençler daha özgürlükçü, daha eşitlikçi, daha ilerici. Feminist aktivizm Z kuşağının dili, toplumsal cinsiyet eşitliği ise onların manifestosu. Peki ya gerçek?

Uluslararası Kadınlar Günü 2026 vesilesiyle yayımlanan ve Ipsos ile King's College London bünyesindeki Küresel Kadın Liderliği Enstitüsü'nün birlikte yürüttüğü kapsamlı araştırma, bu rahatlatıcı anlatıyı yerle bir ediyor. 29 ülkede 23.000'den fazla kişiyle gerçekleştirilen küresel çalışmanın bulguları, hem şaşırtıcı hem de son derece endişe verici.

"Karım bana itaat etmeli": Z Kuşağı erkeklerin yüzde 31'i öyle düşünüyor

Araştırmanın en çarpıcı bulgusuna geçelim hemen: Z Kuşağı erkeklerin (1997-2012 doğumlular) yüzde 31'i "bir eşin kocasına her zaman itaat etmesi gerektiğini" düşünüyor. Yüzde 33'ü ise "önemli kararlarda son sözün kocaya ait olması gerektiğini" savunuyor.

Şimdi bu rakamlara Baby Boomer erkeklerinkini (1946-1964 yılları arasında doğanlar) ekleyelim: Aynı ifadelere katılan Boomer erkeklerin oranı sırasıyla yüzde 13 ve yüzde 17. Yani Z Kuşağı erkekler, kendi büyükbabaları kuşağına kıyasla bu görüşü neredeyse iki kat daha fazla benimsiyor.

Rakamlar konuşuyor

Araştırmanın ortaya koyduğu tablo, yalnızca evlilik ve itaat meselesiyle sınırlı değil. Cinsellikten erkeklik algısına, bağımsızlıktan ebeveynliğe kadar pek çok alanda Z Kuşağı erkekler, hem kendi neslindeki kadınlardan hem de çok daha yaşlı erkeklerden belirgin biçimde ayrışıyor:

• Z Kuşağı erkeklerin yüzde 24'ü, bir kadının "çok bağımsız ya da kendine yeten görünmemesi" gerektiğini söylüyor. Baby Boomer erkeklerde bu oran yüzde 12.
• Yüzde 21'i, "gerçek bir kadının asla seks inisiyatifi almaması gerektiğini" düşünüyor. Baby Boomer erkeklerde aynı oran yalnızca yüzde 7.
• Yüzde 21'i, çocuk bakımına katılan erkeklerin daha az erkeksi olduğunu savunuyor. Baby Boomer erkeklerde bu oran yüzde 8.
• Yüzde 43'ü, "genç erkeklerin doğal yapıları olmasa da fiziksel olarak güçlü görünmeye çalışması gerektiğini" düşünüyor.
• Yüzde 30'u, erkeklerin arkadaşlarına "seni seviyorum" dememesi gerektiğini söylüyor; Baby Boomer erkeklerde bu oran yüzde 20.

Peki neden?

Araştırmacılar bu keskin kuşak farkını tek bir nedene bağlamıyor; ancak birkaç önemli faktörün üst üste geldiğine işaret ediyor.

Algoritmalı dünya, cinsiyete göre ayrışıyor. Ipsos'un ayrı bir raporuna göre Z Kuşağı erkekler ve kadınlar, bambaşka dijital ortamlarda vakit geçiriyor. Erkekler YouTube, Reddit ve X gibi platformlarda daha fazla zaman harcıyor; kadınlar ise TikTok, Instagram ve Pinterest'te. Bu ayrışma yalnızca içerik farkı yaratmıyor; dünyayı algılama biçimlerini de köklü biçimde farklılaştırıyor. Andrew Tate gibi figürler boşlukta ortaya çıkmadı; onları besleyen algoritmaların da bu tablo üzerinde payı var.

Erkeklik krizi anlatısı, genç zihinlere sızdı. "Kadın hakları erkekleri dezavantajlı bırakıyor" söylemi, Z Kuşağı erkekler arasında son derece yaygın. Araştırmaya göre Z Kuşağı erkeklerin yüzde 59'u, erkeklerin eşitliği desteklemek için "çok fazla şey yapmasının beklendiğini" hissediyor. Boomer erkeklerde bu oran yüzde 45.

Gelecek kaygısı, siyasi tutumları sertleştiriyor. 2024 seçimlerinde görüldü: ABD'de, Almanya'da, Birleşik Krallık'ta genç erkekler, genç kadınlara kıyasla çok daha yüksek oranlarda sağ ve popülist partilere oy verdi. Almanya federal seçimlerinde 18-24 yaş arasındaki erkeklerin yaklaşık dörtte biri aşırı sağcı ve Nazi eğilimli AfD'ye oy kullandı.

Çelişkili bir kuşak: "Kariyerli eş daha çekici, ama itaat etmeli"

Araştırmanın belki de en ironik bulgusuna geldik. Z Kuşağı erkekler, aynı zamanda başarılı kariyere sahip kadınları diğer nesillere kıyasla daha çekici buluyor: Bu görüşe katılanların oranı yüzde 41 (Boomer erkeklerde yüzde 27). Ancak aynı erkekler, eşlerinin onlara itaat etmesini de bekliyor.

King's College London Küresel Kadın Liderliği Enstitüsü Başkanı Julia Gillard bu çelişkiyi şöyle yorumluyor: "Z Kuşağı erkekler için ilginç bir ikili durum söz konusu: Hem başarılı kariyer sahibi kadınları daha çekici bulan grup olma olasılıkları en yüksek, hem de bir eşin her zaman kocasına itaat etmesi ve bir kadının asla fazla bağımsız görünmemesi gerektiğine en çok katılan grup."

Kuşaklar arası uçurum: Z Kuşağı'nda erkek ve kadın hiç bu kadar ayrışmamıştı

Araştırmanın bir diğer çarpıcı bulgusuna göre, hiçbir nesilde cinsiyet görüşleri Z Kuşağı'ndaki kadar keskin biçimde ayrışmıyor. Feminist kimliğiyle özdeşleşme, ev içi iş bölümü, eşitlik politikalarına destek... Tüm bu konularda Z Kuşağı erkek ve kadınları arasındaki mesafe, Boomer erkek ve kadınları arasındakinden çok daha büyük.

Z Kuşağı erkeklerin yüzde 60'ı, kadın eşitliğinin erkeklere karşı ayrımcılığa yol açtığını düşünüyor. Aynı görüşü paylaşan Z Kuşağı kadınların oranı ise yüzde 40. Bu 20 puanlık fark, neslin içinde koşan derin bir çatlağın göstergesi.

"Geri gitmemeye direnmek zorundayız"

Ipsos UK CEO'su Kelly Beaver, araştırmanın bulgularını değerlendirirken "toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden müzakere edildiği bir dönem" içinde olduğumuzu söylüyor. Julia Gillard ise daha doğrudan konuşuyor:

"Özellikle genç erkekler arasında toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumların daha olumlu olmaması endişe verici. Z Kuşağı erkekler yalnızca kadınlara kısıtlayıcı beklentiler yüklemekle kalmıyor; aynı zamanda kendilerini de kısıtlayıcı erkeklik normlarının içine hapsediyorlar."

Son söz

Bu araştırma bize şunu söylüyor: Nesil değişimi, otomatik olarak ilerleme anlamına gelmiyor. Z Kuşağı'nın "doğal olarak ilerici" olduğu varsayımı, gerçeklikle örtüşmüyor - en azından erkekler söz konusu olduğunda.

Ve bu yalnızca "başka ülkelerin sorunu" değil. Türkiye'de de gençler aynı algoritmalara maruz kalıyor, aynı içerik ekosistemlerinde büyüyor, aynı "erkeklik krizi" söylemlerine muhatap oluyor.

Verileri görmek rahatsız edici. Ama görmemek, çok daha tehlikeli.

Sizce bu durumda biz ne yapmalıyız?

Kaynak: Ipsos & Global Institute for Women's Leadership, King's Business School, King's College London - Uluslararası Kadınlar Günü 2026 Araştırması. 29 ülkede, 23.000'den fazla katılımcıyla yürütüldü.

Yeni yazılarımızın size doğrudan iletilmesi için aşağıdan ücretsiz abone olabilirsiniz.

Instagram'da bizi takip edin: @afifevesaire